De papieren boom (c) Laurent Van Brussel

Meegesleurd worden in de geschiedenis van hèt papieren medium bij uitstek. Het is eens wat anders. Of ook niet.  Oprichter Oskar von Forckenbeck moest hetzelfde hebben gedacht. Het museum in de Pontstraße staat er in zijn huidige vorm nog maar sinds 1962.

In diezelfde straat, nummer 117, ontstond eveneens een ander machtig hulpmiddel der journalistiek. Julius Reuter richtte er een instituut op waarbij nieuws de wereld in gestuurd werd door middel van postduiven. Dat was in 1851. 161 jaar later is enige verbazing hier wel op zijn plaats.

De evolutie staat niet stil en ze laat zeker niet op zich wachten. Het gebouw laat niet in zijn hart kijken van buitenaf. Het is zoals een oude, verrimpelde dame die nog op stap gaat tot in de vroege uurtjes en enorm fris van geest is. Via touchpads, levensgrote beeldschermen en moderne instrumenten wordt je weg doorheen de mediahistoriek een stuk toegankelijker gemaakt.

Vooral bij het ingaan van de laatste infokamer werd het duidelijk. De papieren kamer. De krant als de opperspreekbuis. Verheven boven internet en iPad. De boom als symbool voor het medium. Onverwoestbaar. Niet te evenaren. De krant zal nooit verdwijnen. Ze is de wereld te dierbaar. Geschreven inkt heeft meer waarde dan toetsen. Een verhaal achter het verhaal. Oskar von Forckenbeck moest hetzelfde hebben gedacht. En hij had gelijk.

Welk lettertype voor de krant van morgen? © MK

Technologische vooruitgang heeft ervoor gezorgd dat het aantal journalisten verveelvoudigd is. Steeds meer worden notabelen het object van de alomtegenwoordige publieke opinie. Gevestigde waarden komen onder vuur te liggen. Grotere bereikbaarheid en participatie zijn aan te moedigen, maar dat gaat wel ten koste van de journalistiek an sich.

Journalisten van beroep worden vervangen door de geïnteresseerde man op straat, onderzoeksjournalistiek en waarachtigheid maken plaats voor toogpraat en populisme. Ook de krant moet wijken voor het digitale tijdperk. Eens betrouwbaar en tastbaar, nu vluchtig en populair.

Nieuws over de hele wereld is onderhevig aan de snelle vooruitgang waardoor ons tijdperk gekenmerkt wordt. Even is het fijn. Je waant je terug in de oude tijd, de glorietijd: grote voorpagina’s, stijlvolle lettertypes, belangrijke nieuwsfeiten. Journalisten die met cowboyverhalen afkomen wanneer ze ’s avonds, na de whiskey die er net eentje te veel was, anekdotes bovenhalen.

Geen katernen vol reclame of pop-ups die op je scherm verschijnen, wanneer je benieuwd ben naar de laatste stand van zaken in Jeruzalem. Aambeien? Geen last van. Moest ik ze wel hebben, zou ik het met mijn dokter bespreken en zeker geen malafide promotie aanklikken waarinik twee tubes gel aangeprezen krijg in de plaats van één.

Wanneer je de vertrouwde voorpagina’s afgaat, kom je als het ware tot rust. Een historische blik die in zijn tijd zeer actueel was. Maar lang heb je niet om er bij stil te staan. We moeten door naar het volgende onderdeel. Een interactieve wereldkaart waarop je iedere krant ter wereld kan zien.

Technologie maakt veel mogelijk, en op korte tijd. Sneller en sneller reist informatie van de ene kant van de wereld naar de andere. En weer moeten we verder. Nieuws rust niet, ook niet in een museum.

Het Akense IZM huist in een imposante laatgotisch gebouw. © MK

Het museum is gevestigd in een indrukwekkend woonhuis uit de vijftiende eeuw. Audiovisuele presentaties werpen licht op de mediawereld. Met thema’s als ‘Van gebeurtenis tot bericht’ en ‘Leugen en waarheid’ worden verschillende onderdelen van nieuwsgaring tentoongesteld.

Met je toegangskaartje koop je eigenlijk een kat in een zak. Je bewondering voor het imposante gebouw waarin het museum is ondergebracht, verdwijnt zodra je er binnenstapt. Het café en de bibliotheek kregen meer vierkante meters toebedeeld dan de teleurstellende expositieruimte.

Het internationale randje van het museum ontgaat me helaas. Wanneer de titel van een werk in vier talen vernoemd wordt, mag de stempel ‘internationaal’ gedrukt worden. Wanneer via een computerprogramma (bijna) alle kranten ter wereld bekeken kunnen worden, mogen ze in Suriname trots zijn.

De gids deed haar uiterste best om de diverse expositieonderdelen te duiden. Vergeefse moeite wanneer een tentoonstelling volledig samengesteld is om zelf te ontdekken.

De juffrouw laat je van kamer naar kamer draven, zonder dat iemand de kans krijgt eventjes stil te staan bij de werken. Naar verluidt worden bezoekers uitgenodigd om kritisch na te denken over onze mediamaatschappij. Zolang het maar niet te lang duurt.

Het museum doet zijn uiterste best om gebruik te maken van allerlei technische hoogstandjes, maar vergeet een individuele audiorondleiding. De tentoonstelling wordt pas echt beklijvend met een headset in de hand.

Op die manier kies je zelf waar je aandacht naar gaat, zodat iedereen met een andere visie het museum buiten stapt. Erna kan u nog even stilstaan bij het majestueuze gebouw. Die kans krijgt u gelukkig wel.

Grote en kleine schermen brengen de geschiedenis van de media in beeld. MK

Het Internationale Krantenmuseum van Aken oogt eenvoudig, maar is uitgerust met strakke exposities van kranten en de rijke geschiedenis van informatieoverdracht in het algemeen. Ganz toll.

“Entschuldigung, wo ist das Zeitungsmuseum, bitte?” hoor je jezelf vragen. “Sie gehen immer geradeaus, das Museum ist auf der linken Seite!” En ja, na de vriendelijke instructies van een Duitse dame, vind je het krantenmuseum van Aken in een gezellige steile straat.

Ferm, dat Zeitungsmuseum in Aken. Het museum is opgedeeld in kamers waar de bezoeker interactief kennis neemt van de mooie geschiedenis van krant en pers. Videoschermen in allerlei formaten tonen fragmenten over het verleden van de media. Andere schermen zijn kleiner en voorzien van touchscreen zodat je met enkele tikken alle informatie kan bekijken.

Geschiedenis hoeft niet altijd serieus of saai te zijn. Op een oude radio kan je vroegere radioberichten in vier talen beluisteren door aan de knoppen te draaien tot je de frequentie vindt. Leuk! Uittrekbare laden met luidsprekers, stukken krant of uitleg over de evolutie van het analfabetisme tussen 1700 en nu zorgen mee voor het interactieve karakter van het museum. Wie durft, ziet zelfs een krant uit de toekomst.

Terwijl de gids je rondleidt en tracht het rijke verleden van informatieoverdracht in een sessie van anderhalf uur te stampen, toont het museum nog meer van haar prettige bezienswaardigheden. Op een groot scherm is een wereldkaart te zien. Als je met je vingers tegen een bepaald land tikt, toont het scherm een krant van het gekozen land.

Wonderlijk hoeveel kranten er eigenlijk gemaakt worden op deze wereld. Je stelt vast hoe intrigerend het is dat er zoveel mensen wereldwijd dag en nacht paraat staan om alle bladzijden van dit papieren medium met hapklaar leesvoer te vullen. Straf.

Weer enkele kamers verder loop je voorbij een sensor en wordt een corps paparazzi op je losgelaten. Haast hysterische flitsen verblinden de bezoekers! Dan volgt er een woord uitleg bij het gebruik van Photoshop in de media en de rol van de journalist hierin.

Het laatste vertrek is wel heel opmerkelijk: een reusachtig ei vult de ruimte. Bezoekers kunnen plaatsnemen in het ei en krijgen op schermen allerlei informatie aangeboden, en dit in volkomen duister. Informatie en een beetje spanning schudden elkaar hier de hand.

Verderop hangen enkele donkere kastjes. Een touch-knop geeft aan erop te duwen als je meer wil zien. Flits. Licht springt aan in het kastje, en je krijgt een klein driedimensionaal spektakel dat je weer een en ander bijbrengt over de media.

Het Zeitungsmuseum: vernuftigd, speciaal, interactief en informatief. Bijzonder in z’n eenvoud, dat hebben die Duitsers weer goed bekeken.

Meer schermen dan kranten in het Akense Internationale Krantenmuseum. © MK

Het Akense internationale krantenmuseum (IZM) is geen gat in de markt. Sinds 1931 biedt het Große Haus van Aken onderdak aan een imposante krantencollectie van 200.000 stuks. Het museum zelf is minder impressionant.

Al vanaf de eerste zaal is duidelijk dat het krantenmuseum niet voor ieder wat wils is. Een lange geschiedenisles over het ontstaan van het mooie herenhuis weet slechts weinigen te boeien. Het vooroorlogse gebouw is mooi om naar te kijken, maar net niet interessant genoeg om een klein halfuur aan te wijden.

Op naar de tweede zaal, waar we kennis maken met de heer Reuter. Jazeker, de man die nieuwsbedrijf Reuters oprichtte en zichzelf internationaal bekend zou maken. Ook dit is langwierig und langweilig.

Zaal drie gaat wat ruimer, en dit is een leuk tussendoortje. De gids geeft tekst en uitleg bij het schrift. Van hiërogliefen over morse naar Facebook en consoorten. Eigenlijk best indrukwekkend, hoe taal in een schijnbaar korte tijd zo’n gigantische evolutie heeft doorgemaakt.

Het enige lichtpuntje bevindt zich in zaal vier, waar dieper wordt ingegaan op het manipuleren van tekst en beeld. Blijkbaar werd er in de fifties ook al vlijtig omgesprongen met fotobewerking,  zij het zonder Photoshop en varianten. Best grappig, aangezien er nu zoveel heibel wordt gemaakt als het gebruik van een fotobewerkingsprogramma vingerdik merkbaar is. Het neigt zelfs naar het ironische toe.

De laatste kamer, eindelijk. Een gigantisch ei vult de ruimte. Her en der staan touchscreens, waar de bezoeker mee aan de slag kan. Dergelijke schermen zijn overal in het museum terug te vinden. Jammer genoeg zijn z vaak niet bepaald interessant.

Ben je een nieuwsfreak en is de geschreven pers je leven, dan is het internationale krantenmuseum zeker en vast je ding. Voor een rustig museumtripje ben je hier wel aan het verkeerde adres.

In het IZT komt de (kranten)journalistiek tot leven. MK

Een opmerking als deze zal kunstliefhebbers moord en brand doen schreeuwen en journalisten de wenkbrauwen doen fronsen. Kunst is namelijk cultuur en die oude kranten zijn geschiedenis. Oud nieuws is de enige mogelijkheid om geschiedenis te bestuderen met de emoties die op dat moment van tel waren.

Als iets achteraf bekeken wordt, gebeurt dat neutraal. De tijd heeft de wonden geheeld en nieuwe gebeurtenissen hebben onze kijk beïnvloed. Wat is het verschil tussen de aanslagen op de torens van het WTC in de kranten of in de geschiedenisboeken? Wat er is gebeurd, dat blijft hetzelfde. Maar in de kranten is het een bloedige aanslag, terwijl het in de geschiedenisboeken het begin van The War on Terror is.

Die oude kranten worden nauwelijks gerespecteerd. Oud nieuws is passé. Oud nieuws is afgehandeld. Geschiedenis wordt geschreven door wie de tijd heeft gehad een mening gevormd te hebben.

Natuurlijk is een krant ook onderhevig aan meningen, ideologie en omstandigheden. Natuurlijk verhaalt een Russische krant de gebeurtenissen anders dan een Amerikaanse. Maar het blijft de weerspiegeling van hoe de bevolking de gebeurtenis op dat moment zag.

Een krant is geschiedkundig dus minstens even belangrijk als een boek dat prijkt met de woorden ‘gebaseerd op waargebeurde feiten’. Negeer dat geschiedenisboek, of erger nog: Wikipedia, en steek je neus in een van de archieven.

Laat die bibliotheek één keer voor de romans en ga naar de Pontstraβe. Treed binnen in nummer 13 en verrijk je kennis met dat oud papier.

Het Sint-Truidense verhuurbedrijf Poms wil vanaf ten vroegste maart in de regio een toeristische Rundskoproute aanbieden. De Vlaamse film Rundskop speelt zich grotendeels af in en rond Sint-Truiden.

Verwonderlijk is dat niet. Rundskop is de meest bezochte Vlaamse bioscoopfilm van 2011 met  ongeveer 450.000 toeschouwers, en dankzij de Oscarnominatie zal ook de buitenlandse belangstelling enkel blijven toenemen. Dat biedt interessante mogelijkheden voor de toeristische sector, en Poms springt dus op de kar. Alle belangrijke filmlocaties zullen verwerkt worden in de route die afgelegd wordt met een door Poms verhuurd voertuig.

Myriam Sambre van verhuurbedrijf Poms sprint op de Rundskop hype. Copyright Danny Claes

Poms zit nog volop in de voorbereidingsfase voor de Rundskoproute. Zaakvoerster Myriam Sambre legt uit: “We willen elk jaar iets nieuws aanbieden aan de toeristen. Het idee voor de Rundskoproute was nog aan het rijpen. We hadden contact opgenomen met de eigenaar van de hoeve in Velm waar een groot deel van de film zich afspeelt. We wilden polsen naar hun interesse om de toeristen eventueel toe te laten op de hoeve  voor een rondleiding en om ze een drankje aan te bieden.”

Vroegtijdig

Eigenlijk was het helemaal niet de bedoeling dat de pers er nu al van op de hoogte was. Myriam Sambre sprak af met de eigenaars van de hoeve op woensdagochtend. In de loop van de voormiddag stroomden de journalisten daar toe naar aanleiding van de Oscarnominatie van Rundskop. “De eigenares van de hoeve vertelde hen dat we een route aan het voorbereiden waren. En zo kwam alles vroegtijdig in de kranten, nog voor we formeel hadden kunnen vragen aan de producenten van de film of ze dit zagen zitten.”

Stroomversnelling             

Op die manier is alles in een stroomversnelling gekomen. Poms overlegt nu via mail met de producenten van de film over de mogelijkheden. “We kennen mensen die contact hebben met Michael Roskam, de regisseur van de film”, gaat Myriam Sambre verder. “We wilden hem contacteren om te vragen hoe hij stond tegenover een Rundskoproute, maar nu heeft hij het dus eerst in de krant mogen lezen. Dat was niet onze bedoeling.”

Poms kreeg al snel telefoon van de producenten van de film. “Ze waren geschrokken om het in de krant te moeten lezen en vroegen naar onze bedoelingen. Ondertussen is alles uitgeklaard en ziet het er positief uit. Vanaf maart of april hopen we de route te kunnen aanbieden.”

Poms zette eerder al de schouders onder de succesvolle Kataraktroute, naar de gelijknamige VRT-serie.

Jasper vertelt ons over zijn ervaringen in Afrika. Zijn reis begon in Senegal en bracht hem daarna naar Mali, Burkina Faso, Togo en Benin. Hij heeft het over de slechte staat van de wegen, het prachtige landschap en de charme van een 2 pk. In de blog van Jasper en Roel lees je meer over hun reiservaringen. Hieronder kun je alvast een interview met Jasper beluisteren!

Wie heeft er tegenwoordig geen smartphone? Hasselt speelt in op de actuele tendensen met de app. © Blogspot.com

Alles is tegenwoordig aan vernieuwing en modernisering toe. Om de haverklap worden er andere en betere versies van producten op de markt gebracht. De mensen springen er bovendien ook steeds sneller en handiger mee om. Innovatie is al wat de klok slaat en dat heeft het bestuur van de stad Hasselt goed begrepen.

Primeur

Sinds januari 2012 kan je een smartphone-app van de site van de stad Hasselt downloaden. Dat is een Belgische primeur want geen enkele andere stad in het land had al eerder zo’n toepassing op de markt gebracht. Ook grootsteden zoals Brussel en Antwerpen niet.

“Veel stadsbesturen denken dat het laten ontwerpen van zo’n applicatie erg prijzig is. Maar het kostenplaatje valt vrij goed mee en paste zelfs in ons budget”, overtuigt schepen van Innoveren Laurence Libert.

Gratis

Nog interessanter is dat de toepassing gratis te downloaden is. “Dankzij datzelfde budget  is het voor de stad financieel mogelijk de applicatie gratis ter beschikking te stellen. Zo kan iedereen kostenloos kennismaken met het nieuwe gegeven en natuurlijk te allen tijde up-to-date blijven over het reilen en zeilen in de stad”, aldus Schepen Libert.

Met de toepassing kunnen zowel inwoners, toeristen als de stad zelf kort op de bal spelen inzake bereikbaarheid en actualiteit. (C)Couponsherpa.com

Trend

Het is dan ook niet verwonderlijk dat verschillende steden al poolshoogte kwamen nemen bij het Hasseltse stadsbestuur over de software. “Het programma werd ontworpen door het Limburgse internetbedrijf Anaxis. De oorspronkelijke stadssite werd ook door hen ontwikkeld.”

Doordat  er al een site voorhanden was, moest er dus geen nieuwe content aangemaakt worden voor deze applicatie. Het is noch peperduur, noch een arbeid van lange termijn. Mogelijk lanceerde Hasselt hiermee voor België een nieuwe trend.

Meldpunt

“We haalden de mosterd bij wereldsteden zoals Parijs, Londen, New York… Het concept is ongelofelijk interessant voor zowel Hasselaren als toeristen. De toepassing biedt een nieuwsoverzicht, praktische informatie over al onze diensten, evenementen en bezienswaardigheden.”

Ook is het bruikbaar als meldpunt. “Het draagt bij tot de administratieve vereenvoudiging die we proberen door te voeren. Inwoners kunnen van hun bemerkingen een foto maken en sturen die dan met de nodige informatie door naar de Werklijn.”

Groeien

Of een dergelijke app ook in ons land écht zal aanslaan, moet de toekomst nog uitwijzen. “We hebben er wel het grootste vertrouwen in. En succes of niet, we halen de software niet offline”, verzekert Laurence Libert.

“Andere stadsdiensten denken er ook aan om hun diensten via deze toepassing dichter bij de inwoners te brengen. Concreet moet alles nog verder uitgewerkt worden, maar de applicatie zal in de toekomst zeker en vast nog systematisch uitbreiden.”

Interview met schepen van Innoveren Laurence Libert over de app: