Huurprijs van de vrijheid

De Bolschewistische Kurkapelle bestaat 25 jaar en vierde dat met een avond in de Berlijnse Volksbühne. De groep brengt oude arbeidersliederen in een swingend arrangement. Vol humor kijken de leden terug naar de beperkingen van het verleden. Vol heimwee kijken ze naar de toenmalige verbondenheid.

Meer en meer Berlijners komen in opstand tegen de stijgende huurprijzen. (foto: Morgenpost)

Ostalgie staat in elke reisgids over Berlijn. In de ogen van toeristen is dat het DDR-museum of de verschillende rommelmarktjes waar je medailles, stempels of zelfs augurken uit die tijd kan vinden.

Voor Berlijners is Ostalgie iets heel anders. Het is het antwoord op een strijd die ze, na 22 jaar, nog niet gewoon zijn.

De wat oudere bezoekers van de Kurkapelle zijn inderdaad ostalgisch. Niemand wil de DDR, met zijn censuur, Stasi en repressie terug. Wel willen ze in hun stad kunnen blijven wonen. Of ze willen goed rondkomen met hun pensioen. Bijna iedereen die ik na afloop aansprak, had het over waarden.

Berlijn is inderdaad geen gemakkelijke stad om te wonen. Ik deed onderzoek naar de huurprijzen en de praktijken van sociale woningmaatschappijen. Jaarlijkse prijsverhogingen zijn eerder de regel dan de uitzondering. Hele wijken worden gerenoveerd om het Berlijnse momentum ten volle te benutten.

Veel Berlijners kijken opnieuw tegen een muur aan, een financiële dit keer.  Steeds meer mensen kunnen niet meer in de stad wonen. Ze moeten hun geschiedenis verruilen voor de communistische buitenwijken. Deze stonden lang symbool voor de slechte leefomstandigheden in de DDR. Nu zijn ze volgens de Bundesregierung wel goed genoeg.

Geen wonder dus dat Berlijners in de Volksbühne het over waarden hadden. De Ossies zijn nog altijd heel sociaal denkend. Zeventig percent van hen stemt op de SPD. Ook Die Linke staan sterk. Uiteraard is het goed dat de muur gevallen is. Maar de Berlijners moeten van hun vrije stad kunnen blijven genieten.

De problemen van de huurprijzen liggen ook op tafel bij de coalitiegesprekken van de toekomstige Bundesregierung. Die besliste alvast dertigduizend nieuwe huizen te bouwen. Uiteraard zal dit helpen met de woningnood, maar het blijft de vraag voor wie die woningen uiteindelijk bestemd zullen zijn.

Er moet in ieder geval snel iets gebeuren, anders zullen enkel mensen met een gelijkaardig salaris als dat van John F. Kennedy kunnen beweren: “Ich bin ein Berliner.”